101 Alınan Çekler Hesabı’nın Tanımı, İşleyişi, Örnek Sorular

Ana Sayfa » Tek Düzen Hesap Planı » 101 Alınan Çekler Hesabı’nın Tanımı, İşleyişi, Örnek Sorular
Tek Düzen Hesap Planı kategorisinde bulunan bu haber 26 Nisan 2014 tarihinde güncellenmiş ve 9.032 kişi bu yazıyı okumuştur.

101 Alınan Çekler Hesabı'nın Tanımı, İşleyişi, Örnek Sorular

101 alınan çekler hesabıÇek bir bankaya hitaben yazılmış ödeme emri niteliğinde bir belgedir. Çekte vade olmadığı için ibraz edildiğinde ödenir. Çek keşide edildiği yerde ödenecekse 10 gün; başka bir şehirde ödenecekse ya da aynı kıtada bir yerde ödenecekse 1 ay, başka bir kıtada ödenecekse 3 ay içinde tahsil edilmelidir. Bu sürelerin dolmasından sonra keşideci çekten vazgeçebilir. Bu durumda da lehdar müracaat hakkını kullanabilir.

Alınan Çekler Hesabı'nın özellikleri aşağıda özetlenmiştir;

–   Bilançonun aktif kısmında yer alır.

–   Gerçek ve tüzel kişiler tarafından işletme emrine düzenlenmiş veya işletmeye ciro edilmiş olup,henüz tahsilat için bankaya verilmemiş olan çekler hesabın borcunda izlenir.

–   Çekin tahsil veya ciro edilmesi durumunda hesap alacaklandırılır.

–   Hesap borç kalanı verir. Kalan tutar üçüncü kişilerden alınıp henüz tahsil veya ciro edilmeyen eldeki mevcut çek tutarını gösterir.

–   Yabancı yazılı çeklerin alındığı günkü kur üzerinden TL karşılığı alınan çekler hesabının borcuna kaydedilir. Çekin ciro veya tahsil durumunda ise, yine bu bedel üzerinden alınan çekler hesabı alacaklandırılarak kapatılır.

     BORÇ   

101 ALINAN ÇEKLER HESABI

ALACAK

ARTIŞLAR ( + )

AZALIŞLAR ( – )

TOPLAM TUTAR  

TOPLAM TUTAR

Mal ve hizmet satışı nedeniyle alınan yabancı paralı çeklerin tahsili sırasında oluşan olumlu kur farlarının dönem sonuna kadar olan kısmı 600 Yurtiçi Satışlar hesabına, maddi duran varlık satış nedeniyle alınan yabancı paralı çeklerin tahsili sırasında oluşan kur farkları ise 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Hesabı’nın alacağına kaydedilir. İzleyen dönemde ise 646 Kambiyo Karları Hesabı’nın alacağına kaydedilir.

Mal ve hizmet satışı nedeniyle alınan yabancı paralı çeklerin tahsili sırasında oluşan kur azalışlarının dönem sonuna kadar olan kısmı 611 Satış İskontoları hesabına, diğer faaliyetler ile ilgili olanlar ise 679 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabının borcuna kaydedilir. İzleyen dönemde ise 656 Kambiyo Zararları Hesabı’nın borcuna kaydedilir.

Alınan çeklerin elde bulunması durumunda cüzdandaki çekler, bankaya tahsile verilmesi durumunda tahsildeki çekler yardımcı hesaplarında izlenir.

Yabancı para üzerinde düzenlenen çekler de, TL tutarları üzerinden bu hesapta izlenir.

NOT : Alınan çeklerden ileri tarihli olup mal ve hizmet satışı nedeniyle düzenlenenler özün önceliği kavramı’na göre yıl sonunda 121 alacak senetleri hesabına, diğerleri ise 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabına aktarılırlar. Ertesi dönem (dönem başı) itibariyle ters kayıt yapılarak tutar yeniden alınan çekler hesabına aktarılır.

Reeskonta tabi tutulan bu çeklerin 31.12 deki değerlerinin bulunmasın da dönemsellik kavramı gereğincedir. Ancak vergi uygulamaları açısından ortaya çıkan Reeskont Faiz Giderleri kanunen kabul edilmeyen gider niteliğinde olduğundan, vergi matrahının hesaplanmasında bu tutarların unutulmaması için ayrıca nazım hesapta da izlenmesi gerekir.


SORU TARZI:

İşletme, tamamı çek karşılığında olmak üzere %18 KDV dahil 1.180 TL’lik malı satmıştır. Yapılması gereken kayıt nasıl olmalıdır?

No

……….

BORÇ

ALACAK

1

101 ALINAN ÇEKLER HESABI

  1.180  

   – Cüzdandaki Çekler

     
 

600 YURT İÇİ SATIŞLAR

  1.000
 

391 HESAPLANAN KDV HS.

  180

……………………..


ÖRNEK SORU :

İşletme, %18 KDV dahil 1.770 TL’lik mal satın almıştır. Toplam tutarın 1.180 TL’lik kısmı için daha önce alınan çek ciro edilirken kalan kısım için çek düzenlenerek verilmiştir. Yapılması gereken muhasebe kaydı nasıl olmalıdır?

KDV’siz maliyet bedeli (1.770/1.18) 1.500 TL ise 270  TL indirilecek KDV’dir.

No

……………….

BORÇ

ALACAK

1

153 TİCARİ MALLAR HESABI

  1.500  

191 İNDİRİLECEK KDV HS.

  270  
 

101 ALINAN ÇEKLER HS.

  1.180
 

   – Cüzdandaki Çekler

   
 

103 VERİLEN ÇEKLER HS.

  590

600 SATIŞLAR


ÖRNEK SORU

İşletme 10.000.000 $  tutarında bir çek alınarak 1$ kuru üzerinden kayıtlara alınmıştır söz konusu çek tahsil edilmek üzere bankaya verilmiştir. Banka 1$  1.5 üzerinden tahsil ederek 100 komisyonu kestikten sonra arta kalan miktar işletmenin hesabına mevduat aktarılmıştır.  Tahsil edilmesi gereken kayıt nasıl olmalıdır?

No

……………….

BORÇ

ALACAK

1

102 BANKALAR HESABI

  14.900  

770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ

  100  
 

101 ALINAN ÇEKLER HS.

  14.000
 

– Tahsildeki yabancı Paralı Çek

   
 

646 KAMBİYO KARLARI HS.

  1.000

———————————-

Kur Farkı = 1,5 TL – 1,4 TL

                = 0,1 TL

Kar         = 10.000 x 0,1 TL 

              = 1.000 TL

NOT : Çeklerin tahsili sırasında ödenen komisyonlar 653 Komisyon Giderleri ya da 770 Genel Yönetim Giderleri hesabının borcunda izlenir. Ancak çek tahsil masrafları genel yönetim fonksiyonunu daha çok ilgilendirdiğinden 770 Genel Yönetim Giderleri hesabının kullanılması daha uygun olacaktır. 


KPSS 2001 SORUSU

H işletmesi T işletmesi KDV hariç 1.500 TL tutarında mal satılmıştır. 1.000 TL tutarında çek düzenlenmiş kalan tutar için de çek ciro etmiştir. KDV oranı %18 olarak alınacaktır.

Bu bilgilere göre H işletmesinin yapması gereken kayıt nasıl olmalıdır?

A) 

No

———–

BORÇ

ALACAK

1

120 ALICILAR HS.

  1.770  

 

 600 YURT İÇİ SATIŞLAR   1.500
 

 391 HESAPLANAN KDV

  270

………………..

B) 

No

———–

BORÇ

ALACAK

1

121 ALACAK SENETLERİ HS.

  1.770  

 

 600 YURT İÇİ SATIŞLAR   1.500
 

 191 İNDİRİLECEK KDV HS.

  270

……….

C) 

No

———–

BORÇ

ALACAK

1

101 ALINAN ÇEKLER HS.

  1.770  

 

 600 YURT İÇİ SATIŞLAR   1.500
 

 391 HESAPLANAN KDV

  270

……….

D) 

No

………………

BORÇ

ALACAK

1

101 ALINAN ÇEKLER HS.

  1.000  

121 ALACAK SENETLERİ HS.

  770  
 

600 YURT İÇİ SATIŞLAR HS.

  1.500
 

391 HESAPLANAN KDV HS.

  270

…………………

E) 

No

………………

BORÇ

ALACAK

1

101 ALINAN ÇEKLER HS.

  1.000  

120 ALICILAR HS.

  770  
 

600 YURT İÇİ SATIŞLAR HS.

  1.500
 

391 HESAPLANAN KDV HS.

  270

…………………

Çözümleme :

KDV Tutarı = 1.500 x % 18

                 = 270 TL

H İşletmesi malı satan firma olduğu için satış kaydı yapacaktır. Ticari mallar satıldığında satış bedeli kadar Yurtiçi Satışlar hesabı alacaklanacaktır. Mal veya hizmet satışından dolayı müşteriden alınan KDV, Hesaplanan KDV'nin alacağınada izlenir. Müşteriden alınan çekler ise ' Alınan Çekler ' hesabının borcunda izlenir.

 T İşletmesinin yapacağı kayıt ise aşağıdaki gibi olmalıdır;

No

………………

BORÇ

ALACAK

1

153 TİCARİ MALLAR HESABI

  1.500  

191 İNDİRİLECEK KDV HS.

  270  
 

103 VERİLEN ÇEKLER HS.

  1.000
 

101 ALINAN ÇEKLER HS.

  770

…………………

CEVAP C


Karşılıksız Çek İşlemleri

Alınmış olan çekler, borçlusunu ilgili banka hesabında yeterli para bulundurmaması nedeniyle yasal süresi içinde tahsil edilmeyerek karşılıksız olabilir. Çekin karşılıksız çıkması durumunda yürürlükteki mevzuat gereğince muhatap banka, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı belli bir tutarda ödeme yapmakla yükümlüdür.

Bu tutar 2012 yılında her bir çekin yaprak için 1.000 TL’dir. Söz konusu tutar Merkez Bankası tarafından her yıl Ocak ayında belirlenir ve ilan edilir.

ÖRNEK SORU

Daha önce yapılmış bulunan mal satışı nedeniyle alınmış bulunan 3.0000 TL’lik çek hesapta karşılığı bulunmadığından kaşelettirilmiştir. 

………………………………………………..  / ……………………………………………………………..

127 DİGER TİCARİ ALACAKLAR HS                       3.000

                                      101 ALINAN ÇEKLER                             3.000

………………………………………………..  / ………………………………………………………………

Çekin borçlusu yapılan görüşmelerde tahsilat işlemi gerçekleştirmeyerek yasal işlem başlatılmıştır. Bu durumda yapılması gereken kayıt nasıl olmalıdır?

 ………………………………………………..  / ………………………………………………………………………..

 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR HS              3.000

                              127 DİGER TİCARİ ALACAKLAR HS              3.000

     ………………………………………………..  / ……………………………………………………………………..

Şüpheli alacaklar, dava ve icra aşamasında bulunan ve protestoya rağmen ödenmeyen alacaklardan oluşur. Karşılıksız çıkan çek alacakları için, en geç alacağın şüpheli hale geldiği dönem sonuna kadar karşılık ayrılır.


Alınan Çeklerle İlgili Dönemsonu İşlemleri Nelerdir ?

Envanter işlemleri sırasında 101 Alınan Çekler hesbaının borç kalanıile çek mevcudu arasında farklılık varsa nedeni araştırılır ve bulunan nedene göre kayıt işlemi yapılır.

 

ÖRNEK SORU

Envanter işlemleri sırasında müşterilerimizden biri olan Alper Ticaretteki 500 TL’lik senetsiz alacağımıza karşılık alınan ekin kayıtlarda olmadığı görülmüştür. Yapılması gereken kayıt nasıl olmalıdır.

—————————————————-/———————————————-

.       101 ALINAN ÇEKLER HS.                            500

      *Cüzdandaki Çekler

                                         120 ALICILAR HS.                                     500      

—————————————————–/———————————————


ÖRNEK SORU

Aralık ayı sonunda işletmenin tahsile gönderdiği 5,000 $ tutarında bir çek söz konusudur. İlgili çek 1 =1,30 TL kuru üzerinden hesaplara alınmıştır. 31 Aralık tarihinde kur 1 = 1,28 TL ise gerekli kayıt nasıl olmalıdır.

Kur farkı (1,30-1,28)              = 0,02 TL

TL karşılığı (5,000 x0,02TL)   =100 TL

————————————————–/———————————————-

656 KAMBİYO ZARARLARI                            100

                                101 ALINAN ÇEKLER HS.                           100

——————————————————/——————————————


ÖRNEK SORU

31 Aralık günü yapılan sayımda değişik tutarlı çeklerin toplamı 12,500 TL’dir. Buna karşılık alınan çekler hesabı kalanı 11,200 TL’dir. Farkın müşteri Ali Akın’dan alınan çekin kaydedilmesinin unutulmasından kaynaklandığı anlaşıldığına göre yapılması gereken kayıt nasıl olmalıdır.

—————————————————–/—————————————————-

101 ALINAN ÇEKLER HS.                                        1,300

 *cüzdandaki çekler

                                      120 ALICILAR                                        1,300

——————————————————/————————————————–


ÖRNEK SORU

24 Aralık günü mal satışı karşılında alınan 5,000 TL’lik çek 1 =1,5 TL kuru üzerinde hesaplanan kaydedilmiştir. Dönem sonu kuru 1,4 olduğuna göre 31 Aralık itibariyle yapılacak kayıt nasıl olmalıdır?

——————————————————/———————————————–

656 KAMBİYO ZARARLARI HS.                                         500

                               101 ALINAN ÇEKLER HS.                                     500

                                     *Cüzdandaki çekler 

————————————————-/—————————————————-

Çekin alındığı tarihte kur 1 = 1,5 TL iken dönem sonunda kur 1,4 TL ye düşmüştür. Aradaki farkı işletmenin aleyhindedir.(5,000×0,1KL=500) bu fark Kambiyo Zararları hesabının borcuna yazılırken çekin TL karşılığındaki azalış içinde Alınan Çekler Hesabı alacaklandırılmalıdır.


KPSS 2007 SORUSU

Alıcılara yapılan KDV dahil 4.130 TL karşılığında alıcılar tarafından 2,500 Avro ödenmiş; fark için alıcılara çek ciro edilmiştir.

Satış günü kur1 = 1,83 olduğuna göre yapılması gereken kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

A)  ——————————————–/————————————————

100 Kasa                                                   4,130

                      600 Yurt içi satışlar                                              3,386,60

                      391 Hesaplanan KDV                                             743,40

——————————————–/—————————————————-

B)  ———————————————/————————————————–

 100 Kasa                                                   4.575

                         600 Yurt İçi Satışlar                                  3.500-

                         391  Hesaplanan KDV                                 630-

                         101  Alınan Çekler                                       445-

———————————————-/————————————————–

C)  ———————————————/————————————————

  100 Kasa                                         4,575-                       

                          600 Yurt İçi Satışlar                                               3,751,50

                          391 Hesaplanan KDV                                                675,27

                          103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri                      148,23

———————————————-/————————————————–

D) —————————————————/——————————————

  100 Kasa                                                          3,500

  191 İndirilecek KDV                                             630-

                              600 Yurt içi satışlar                                   3.500

                              101 Alınan çekler                                        630-              

——————————————————/——————————————

E) –———————————————–/———————————————

  100 Kasa                                                    4.130

  101 Alınan Çekler                                         435

                                                    600 Yurt içi satışlar                           3.500-

                                                    391 Hesaplanan KDV                          630-

                                                    646 Kambiyo karları                            445-

————————————————–/———————————————-

Çözümleme:

KDV siz satış tutarı (4.130/1,18)=3,500 TL’dir. Buna göre (4.130-3.500) 630TL olarak hesaplanan KDV hesabı alacaklandırılmalıdır. Ancak alınan 2500 karşılığı (2.500×1,83) 4,575 TL’dir. Satış tutarı ile Avro karşılığı arasındaki fark olan 445 TL için müşteri çeki ciro edildiğine göre alınan çekler hesabı alacaklandıralacaktır.

CEVAP B


İşletmenin, satın aldığı mal için düzenlenen fatura karşılığında müşteri çeki ciro etmesi halinde,

1. Satıcılar hesabı alacaklı,

2. Yurt içi Satışlar hesabı alacaklı,

3. Alınan Çekler hesabı alacaklı,

4. Ticari Mallar hesabı borçlu,

5. Hesaplanan KDV hesabı borçlu

Kayıtlardan hangilerinin kullanımı doğrudur?

A)     1 ve 2         B) 1 ve 5       C) 2 ve 4       D)  3 ve 4            E)  3 ve 5

Çözümleme:

İşletmenin satın aldığı mal için, fatura karşılığı çek ciro etmesi durumunda aşağıdaki kaydı yapması gerekir.

——————————————-/———————————————-

 153 TİCARİ MALLAR                                                    XX

 191 İNDİRİLECEK KDV                                                XX

                   101 ALINAN ÇEKLER                                                XX

——————————————–/———————————————

Bu bilgilere göre, soruyu incelediğimizde doğru seçeneğin “D” şıkkında verildiğini görmekteyiz.

CEVAP D

<<<<< Muhasebe Tek Düzen Hesap Planı, İşleyişi, Örnekleri ve Açıklamaları >>>>>

Sitemizdeki Diğer İçerikler

Paylaş

Bu Yazıya Toplam 1 Yorum Yapılmış

İsminiz

E-Posta Adresiniz

Şehir

Genel Muhasebe Dersi Tek Düzen Hesap Planı ve Açıklamaları :Muhasebe Dersleri Yazılı Soruları, Monografiler, Hesaplar - orhan-hoca.site/genel-muhasebe-dersi-tek-duzen-hesap-plani-ve-aciklamalari.html
28 Nisan 2014 - 09:36

[…] Hesabı Hakkında Bilgi 102 Banka Hesabı Tanımı, Örnekleri ve KPSS Muhasebe Soruları 101 Alınan Çekler Hesabı’nın Tanımı, İşleyişi, Örnek Sorular 100 Kasa Hesabı Muhasebe Defteri, İşleyişi, Açıklama ve Örnekler Hazır Değerler […]

DMCA.com Protection Status