110 Hisse Senetleri Hesabı

Ana Sayfa » Tek Düzen Hesap Planı » 110 Hisse Senetleri Hesabı
Tek Düzen Hesap Planı kategorisinde bulunan bu haber 03 Mayıs 2014 tarihinde güncellenmiş ve 6.567 kişi bu yazıyı okumuştur.

110 HİSSE SENETLERİ HESABI

110 hisse senetleri hesabı– Anonim şirketlerin ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin belirli paylar karşılığında çıkarmış oldukları ve şekli kanunla belirlenmiş olan ortaklık belgesine hisse senedi ( Aksiyon ) denir.

– Hisse senedi sahipleri, şirket kar eder ve bunu dağıtmaya karar verirse, sahip olunan par oranında kar payı ( temettü ) alırlar.

– İşletmenin iştirak amacı dışında, geçici yatırım amacıyla gelirinden ve fiyat değişmelerinden yararlanmak, ancak nakit ihtiyacı duyulduğunda satmak üzere satın aldığı Hisse Senetleri bu hesapta alış bedeli ile izlenir.

– İşletmenin diğer işletmelere uzun süreli ortak olmak amacıyla yaptığı sermaye yatırımları ortaklık payının oranına göre 240 Bağlı Menkul Kıymetler Hesabı, 242 İştirakler Hesabı veya 245 Bağlı Ortaklıklar hesabında takip edilir.

– Hisse Senetleri Hesabı bilançonun aktifinde yer alır. Hisse Senetleri satın alındığında alış bedeli ile borçlandırılırken, satıldığında alış bedeli ile alacaklandırılır.

– Hisse senetlerinin satışı sırasında oluşan olumlu farklar 645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabının alacağında gösterilirken, olumsuz farklar 655 menkul Kıymet Satış Zararları hesabının borcunda gösterilir.

– Tek düzen hesap planında iştirak amacı ile bulundurulan hisse senetlerine isabet eden kar paylarının 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri hesabına kaydedileceği belirtilmektedir. Geçici yatırım amacıyla bulundurulan hisse senetlerine isabet eden kar paylarının hangi hesaba yazılacağı konusunda tam bir açıklık yoktur. Bu durumda 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabının kullanılması uygun olacaktır. Ancak bazı kaynaklarda Diğer Olağan Gelir Ve Karlar hesabının kullanılması uygun gelirleri hesabının da kullanıldığı görülmektedir.

– Hisse senetleri için değer düşüklüğü durumunda ihtiyatlık kavramı gereğince karşılık ayrılır. Ancak ayrılan karşılık gideri kanunen kabul edilmeyen giderdir.

NOT: Hisse senedi alım – satımı işletmenin asıl faaliyet alanı dışında kaldığından, bu işlemin gideri de 65 Faaliyet Dışı Gider ve Zararlar grubundaki 653 Komisyon Giderleri hesabına yazılır ve gelir tablosunda faaliyet dışı gider olarak raporlanır.


Hisse Senedi Alış İşlemleri

Örnek Soru:

İşletme,  Akbank’a verdiği talimatla AYDIN Anonim Şirketinin nominal değeri 100 TL olan hisse senetlerinden 1.000 adedini 120.000 TL’ye satın almıştır. Hisse senetlerinin bedeli ile 500 TL komisyon bankadaki mevduat hesabından ödenmiştir.

Yapılması gereken muhasebe kaydı nasıl olmalıdır?

————————————  /  ————————————————————-

110 HİSSE SENETLERİ HS.                            120.000

653 KOMİSYON GİDERLERİ HS.                          500

                                    102 BANKALAR HS.                       120.500

                                         *Akbank

————————————  /  ————————————————————-


ÖRNEK SORU:

Üzerinde 15.000 TL net gelirlik kupon bulunan hisse senetleri 90.000 TL’ ye satın alınmıştır. Yapılacak yevmiye kaydı nasıl olmalıdır?

Hisse senetleri kuponları ile birlikte satın alındığında kupon bedeli diğer hazır değerler hesabının borcunda izlenir.

——————————————  / ——————————————————

110 HİSSE SENETLERİ HS.                          75.000

108 DİĞER HAZIR DEĞERLER HS.                15.000

                                       100 KASA HS.                               90.000

——————————————  /  ——————————————————


Hisse Senetlerinin Karlı Satışı

Hisse senetleri satılırken alış bedeli üzerinden çıkış yapılır. Olumlu farklar 645 Menkul Kıymetler Satış Karları hesabının alacağına yazılırken, olumsuz farklar için 655 Menkul Kıymetler Satış Zararları hesabının borcuna kayıt yapılır. Satış sırasında ödenen komisyonlar için 653 Komisyon Giderleri Hesabı borçlandırılır.

ÖRNEK SORU:

İşletme, nakit ihtiyacından dolayı Akbank’a verdiği talimatla daha önce tanesi 120 TL’ den almış olduğu hisse senetlerinden 200 adedini tanesi 130 TL’den satmıştır.

Bu işlemle ilgili olarak 500 TL komisyon ödemesi yapmıştır. Yapılması gereken muhasebe kaydı nasıl olmalıdır?

Satış bedeli 200 adet x 130 TL       = 26.000 TL

Alış bedeli 200 adet x 120 TL         = 24.000 TL

                                           Kar   =  2.000 TL

 ———————————————   /  ————————————————————–
102 BANKALAR HS.                                                 25.500

653 KOMİSYON GİDERLERİ HS.                                   500

                    110 HİSSE SENETLERİ HS.                                   24.000

                     645 MENKUL KIYMET SATIŞ KARLARI HS.              2.000

——————————————- /———————————————————————


Hisse Senetlerinin Zararlı Satışı

ÖRNEK SORU:

İşletme Akbank’a verdiği talimatla alış bedeli 1,5 TL olan hisse senetlerinden 8.000 adedini nakit ihtiyacından dolayı 1,35 TL/ adetten satmıştır. Bu işlemler sırasında 200 TL komisyon ödemesi yapmıştır.

Alış Bedeli      8.000 adet x 1,5 TL   = 12.000 TL

Satış Bedeli    8.000 adet x 1,35 TL = 10.800 TL

                                    Zarar =          1.200 TL

————————————– / ————————————————————————

102 BANKALAR HS.                                             10.600

– Akbank 

653 KOMİSYON GİDERLERİ HS.                              200

655 MENKUL KIYMET SATIŞ ZARARLARI HS.         1.200

                         110 HİSSE SENETLERİ HS.                                   12.000

————————————–/ —————————————————————————

NOT: Hisse senetlerinin satışı sırasındaki olumlu faklar menkul kıymet satış karları hesabının alacağına kaydedilirken, satış zararları menkul kıymet satış zararları hesabının borcuna kaydedilir.


Kar Payının  (Temettü) Tahsil Edilmesi

Hisse senetlerini çıkaran anonim şirket tarafından alınan kara gereğince kar payının dağıtılacağı söylenmişse, kar payını almaya hak kazanan hisse senedi sahibi için gelir doğmuştur.

Kar payı tahsil edilmemiş bile olsa, en geç o dönemin envanter kayıtları sırasında tahakkuk kaydının yapılması gerekir.

Takas ve saklama bankası  ( Takasbank ) nezdindeki hisse senetlerinin kupon bedelleri Takasbank tarafından işletmenin banka hesabına yatırılır. Bu durumda yapılacak yevmiye kaydında diğer hazır değerler hesabının kullanılmasına gerek kalmadan tutar direkt olarak işletmenin bankalardaki hesabına aktarılır.

ÖRNEK SORU:

Takasbank nezdindeki hisse senetlerinin 45.000 TL tutarındaki temettü payı işletmenin iş bankasındaki mevduat hesabına yatırılmıştır.

Yapılması gereken kayıt nasıl olmalıdır?

———————————–  /  ———————————————————————-

102 BANKALAR HS.                                                   45.000

             640 İŞTİRAKLERDEN TEMETTÜ GELİRLERİ HS.          45.000

——————————- / —————————————————————————

NOT: Şirketin kar payı belirlenip ilerideki bir tarihte ödeme yapılacağı ilan edildiğinde önce tahakkuk kaydı sonra tahsil kaydı yapılır.


ÖRNEK SORU

İşletmenin 240.000 TL’lik hisse senedine sahip olduğu iştiraki konumundaki Anonim Şirketin genel kurulu 25 mart günü % 20 oranında kar payı dağıtılmasını, ödemenin ise 01 haziran günü yapılmasını kararlaştırmıştır. Kar payı 01 Haziranda banka aracılıyla tahsil edilmiştir.

İşletmenin kar payının dağıtılması kaydı nasıl olmalıdır?

———————————— 25.03.20.. ———————————————————

132 İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR HS.                     48.000

            640 İŞTİRAKLERDEN TEMETTÜ GELİRLERİ HS.            48.000

————————————– / ——————————————————————–

İşletmenin kar payının tahsil kaydı nasıl olmalıdır?

———————————– 01.06.20.. ————————————————————–

102 BANKALAR HS.                                                48.000

            132 İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR HS.                              48.000

—————————————-  /  ———————————————————————


KPSS 2001 SORUSU:

L AŞ’nin sermayesi, nominal değeri 10.000 TL olan 10.000 adet hisse senedinden oluşmaktadır. K AŞ, geçici yatırım yapmak üzere, L AŞ’nin hisse senetlerinden 800 adedini 7.920.000 TL’ye banka aracılığıyla satın almıştır.

1.  Bu bilgilere göre, K AŞ’nin yapması gereken kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Geçici yatırım amacıyla alınan hisse senetleri 110 hisse senetleri hesabının borcuna alış bedeli üzerinden kaydedilir.

A)  ——————————————/————————————————————

110 HİSSE SENETLERİ HS.                             7.920.000

                      102 BANKALAR HS.                                      7.920.000

——————————— ——-/—————————————————————–

B)  —————————————-/  ———————————————————–

245 BAĞLI ORTAKLIKLAR HS.                         7.920.000

                       102 BANKALAR HS.                                     7.920.000

————————————– /——————————————————————

C)  ————————————–/—————————————————————

242 İŞTİRAKLER HS.                                   8.000.000

            102 BANKALAR HS.                                                 8.000.000

———————————–/———————————————————————

D) ———————————–/———————————————————————

242 İŞTİRAKLER HS.                                8.000.000

          102 BANKALAR HS.                                              7.920.000

          244 İŞTİRAKLER SERMAYE PAYLARI

                 DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI HS.                   80.000

———————————-/————————————————————————-

E)  ———————————–/ ———————————————————————–

242 İŞTİRAKLER HS.                               7.920.000

              102 BANKALAR HS.                                          7.920.000

———————————-/————————————————————————–

CEVAP A

                                                             

2.  Bir süre K AŞ, ortak olmak amacıyla, L AŞ’ye ait hisse senetlerinden 300.000 adedini daha, çek ciro ederek 3.030.000 TL’ye satın almıştır.

Buna göre K AŞ. Aşağıdaki kayıtlardan hangisini yapmalıdır?

Ortak olmak amacıyla ( uzun vadeli ) alınan hisse senedi miktarı hisse senedini ihraç eden firmanın hisse payının %10’u ile %50’si arasına tekabül ediyorsa alınan hisse senetleri iştirakler hesabında izlenmelidir.

A) ———————————–/———————————————————-

110 HİSSE SENETLERİ HS.                     3.000.000

            101 ALINAN ÇEKLER HS.                                 3.000.000

———————————–/————————————————————

B) ———————————-/———————————————————–

242 İŞTİRAKLER HS.                               3.000.000

             101 ALINAN ÇEKLER HS.                               3.000.000

C) ———————————-/————————————————————

242 İŞTİRAKLER HS.                            10.950.000

           101 ALINAN ÇEKLER HS.                                3.030.000

           110 HİSSE SENETLERİ HS.                             7.920.000

———————————/ ————————————————————–

D) ——————————–/————————————————————–

242 İŞTİRAKLER HS.                           11.000.000

         110 HİSSE SENETLERİ HS.                                  8.000.000

         103 VERİLEN ÇEKLER ve ÖDEME EMİRLERİ HS.  3.000.000

——————————-/—————————————————————-

E) ——————————-/—————————————————————

110 HİSSE SENETLERİ HS.                    3.030.000

         103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ HS.         3.030.000

——————————-/—————————————————————–

                                                                                                                                      CEVAP: C


KPSS 2002 SORUSU:

Menkul Kıymetler Gurubunda 13.250.000 TL tutarla kayıtlı bulunan 1.000.000 adet hisse senedinden 70.000 adedi, işletme tarafından 1.036.000 TL’ ye çek karşılığı satılmıştır.

Bu satış işleminin kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

A) —————————-/——————————————————————-

101 ALINAN ÇEKLER                        1.036.000

             242 İŞTİRAKLER                                           1.036.000

—————————-/———————————————————————-

B) —————————-/——————————————————————

101 ALINAN ÇEKLER                      1.036.000

          242 İŞTİRAKLER                                       927.500

          645 MENKUL KIYMET SATIŞ KARLARI        103.500

—————————/———————————————————————-

C) ——————————————-/———————————————————

121 ALACAK SENETLERİ                        1.036.000,00

         110 HİSSE SENETLERİ                                             927.500,50

         645 MENKUL KIYMET SATIŞ KARLARI                        108.500,50

———————————————————–/ ———————————————–

D)  ——————————————————-/————————————————————

101 ALINAN ÇEKLER                                 927.500,50

645MENKUL KIYMET SATIŞ KARLARI         108.500,50

             110 HİSSE SENETLERİ                                      1.036.000,00

—————————————————————–/——————————————————

E)-———————————————————————/———————————————–

101 ALINAN ÇEKLER                                    1.036.000

                    110 HİSSE SENETLERİ                                   927.500,50

                    645 MENKUL KIYMET SATIŞLARI KARLARI      108.500,00

——————————————————–/—————————————————————-

ÇÖZÜMLEME:

Geçici yatırım amacıyla alınan hisse senetleri menkul kıymetler gurubunda yer alan hisse senetleri hesabının borcuna alış bedeli ile kaydedilir. Satış yapıldığında yine hisse senetleri hesabı alış bedeli üzerinden alacaklandırılır.

Alış Bedeli =13.250.000 TL / 1.000 TL

                   = 13.250 TL / Adet

Satış Tutarı                                   = 1.036.000 TL

Alış Bedeli (13.250 x 70.000)       =   927.500 TL

                                                         108.500 TL

Bu olumlu fark; satıştan kaynaklandığına göre gelir hesabı olan Menkul Kıymet Satış Karları Hesabının alacağına kaydedilmelidir. Satıştan dolayı çek alındığı  için de alınan Çekler Hesabı borçlandırılmaktadır.

CEVAP E

 

<<<<< Muhasebe Tek Düzen Hesap Planı, İşleyişi, Örnekleri ve Açıklamaları >>>>>

Sitemizdeki Diğer İçerikler

Paylaş

Bu Yazıya Toplam 1 Yorum Yapılmış

İsminiz

E-Posta Adresiniz

Şehir

Genel Muhasebe Dersi Tek Düzen Hesap Planı ve Açıklamaları :Muhasebe Dersleri Yazılı Soruları, Monografiler, Hesaplar - orhan-hoca.site/genel-muhasebe-dersi-tek-duzen-hesap-plani-ve-aciklamalari.html
05 Mayıs 2014 - 00:32

[…] ve Örnek 111 Özel Kesim – 112 Kamu Kesimi Tahvil Senet ve Bonoları Hesabı 110 Hisse Senetleri Hesabı 11 Menkul Kıymetler Hesabı 108 Diğer Hazır Değerler […]

DMCA.com Protection Status