15 Stoklar MuhasebeHesap Grubu

Ana Sayfa » Tek Düzen Hesap Planı » 15 Stoklar MuhasebeHesap Grubu
Tek Düzen Hesap Planı kategorisinde bulunan bu haber 05 Haziran 2014 tarihinde güncellenmiş ve 2.398 kişi bu yazıyı okumuştur.

15 STOKLAR

 15 stoklar hesabı     İşletmenin satmak, üretimde kullanmak veya tüketmek amacıyla edindiği, ilk madde ve malzeme, yarı mamul, ticari mal, yan ürün, artık ve hurda gibi bir yıldan az bir süre kullanılacak olan veya bir yıl içerisinde nakde çevirebileceği düşünülen varlıklardır. Üretim sürecinde ya da hizmet sunumu sırasında tüketilecek malzemeler 150 İlk Madde ve Malzeme Stok hesabında, üretim aşamasında bulunan mamüller 151 Yarı Mamul – Üretim hesabında, üretimi tamamlanıp satışa hazır hale gelmiş olan mamüller için de 152 Mamuller hesabı kullanılır.

      Satılmak üzere elde edilmiş mallar 153 Ticari Mallar hesabında maliyet bedeli ile izlenirken, yan mamul, artık ve hurda gibi kalemler 157 Diğer Stoklar hesabının borcunda izlenir.


Stok Değerleme Yönetimleri Nelerdir?

1.  Ortalama Maliyet Yöntemi Nedir?

Hareketli Ortalama Maliyet Yöntemi

– Bu yöntemde (ay, yıl vb. ) değil her yeni stok girişinde hesaplanır.

– Hesaplanan ortalama maliyetle, bir sonraki girişe kadar çıkan ya da üretime gönderilen ve stokta kalanlar değerlenir.

– Ortalama maliyetin hesaplanması için, son kalan tutar son kalan miktara bölünür.

Tartılı Ortalama Maliyet Yönetimi

– Bu yönteme göre ortalama maliyet, tüm partilerin birim maliyetlerinin dönem sonunda basit aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır.

– Bulunan ortalama maliyet hem satılan miktar hem de stokta kalan miktar ile çarpılıp satılan mal ve stok maliyetleri hesaplanır.

Ortalama Maliyet = Toplam Tutar / Toplam Alış Miktarı


ÖRNEK SORU:

ABC imalat işletmesinde Ekim ayı içinde (A) cinsi ilk madde ve malzemeye ait bilgiler aşağıdaki gibidir.

TARİH

İŞLEM

BİRİM FİYAT (TL)

MİKTAR

TUTAR (TL)

01 EKİM

DÖNEMBAŞI

5.000

50 br

250.000

03 EKİM

SATIŞ

——-

10 br

——

08 EKİM

ALIM

6.000

40 br

240.000

12 EKİM

SATIŞ

——

30 br

——-

21 EKİM

ALIM

7.000

60 br

420.000

Hareketli Ortalama Maliyet Yöntemine göre satılan mal ve stok maliyeti ne kadardır?

 

GİREN

 

ÇIKAN

KALAN

TARİH

MİKTAR

FİYAT

TUTAR

MİKTAR

FİYAT

TUTAR

MİKTAR

FİYAT

KALAN

01 EKİM

—-

 

 

 

50

5.000

250.000

03 Ekim

 

 

 

10

5.000

50.000

40

5.000

200.000

08 Ekim

40

6.000

240.000

 

 

 

80

5.500

440.000

12 Ekim

—–

——

—–

30

5.500

165.000

50

5.500

275.000

21 Ekim

60

7.000

420.000

 

 

 

110

6.318

695.000

Toplam

 

 

 

40

5.375

215.000

 

 

 

Hareketli ortalama maliyet yönteminde her yeni ilk madde ve melzeme alımından sonra yeni bir ortalama maliyet hesaplanacağından 08 Ekim tarihindeki alış işlemi ile beraber ortalama hesaplaması gerekir.

08 Ekim Tarihindeki Ortalama Fiyat = (200.000 + 240.000) TL / (40 + 40) Adet = 5.500 TL / Adet

21 EKİM Tarihindeki Ortalama Fiyat  = ( 275.000 + 420.000) TL (50 + 60) Adet = 6.318TL Adet 

Tabloya göre çıkan sonuç, satılan malın maliyeti toplamı 215.000 TL, stokta kalan miktar 110 adet iken stok maliyeti ise 695.000 TL’dir.


ÖRNEK SORU:

ABC imalat işletmesine malzeme hareketleri tablodaki gibidir.

TARİH

AÇIKLAMA

MİKTAR (Adet)

BİRİM FİYAT (TL)

TUTAR

01 Nisan

Devir

100

5

500

12 Nisan

Alım

50

6

300

18 Nisan

Satış

100

22 Nisan

Alım

200

7

1.400

30 Nisan

Satış

100

—-

Tartılı Ortalama Maliyet Yöntemine göre satılan maliyeti ve stok maliyeti ne kadar olmalıdır?

Ortalama Maliyet = Toplam Tutar / Toplam Alış Miktarı

                             = 2.200/350 = 6,29

Satılan Malın Maliyeti = Satılan Miktar x Ortalama Maliyet

                                     = 200×6,29 TL

                                    = 1.258 TL 

Stok Maliyeti = Stok Miktarı x Ortalama Maliyet

                      = 150×6,29 TL

                     = 943,5 TL


2009 KPSS SORUSU: 

Stok hareketlerini sürekli envanter yöntemiyle izleyen bir işletmede dönem başı mal mevcudu 5.000 adettir. Dönem içinde iki parti halinde 25.000 adet mal satın alınmıştır. İkinci patide alınan mallar için KDV dahil 224.400 TL ödenmiştir.  Dönem başı mal maliyeti 10 TL/adet olup izleyen her alımda KDV hariç 1 TL/adet fiyat anlaşması meydana gelmiştir. İşletme satışlarını % 10 karlı olarak yapmakta ve stoklarını LIFO (son giren ilk çıkar) yöntemiyle değerlemektedir. Dönem içinde 28.000 adet satış yapılmış, daha sonra 4.000 adet iade alınmıştır. (KDV oranı % 10 olarak alınacaktır.)

1. Buna göre, Yurtiçi Satışlar hesabına kaydedilmesi gereken tutar kaç TL’dir?

A) 389.620   

B) 354.200  

C) 343.200  

D) 333.960 

E) 303.600

Çözümleme:

Sürekli envanter yöntemine göre stoklar hareketlerini izleyen işletme stoklarını LIFO (son giren ilk çıkar) yöntemine göre hesaplandığına göre dönem başı malın birim maliyet 10 TL ise 1.alımın maliyeti 11 TL 2.alımın maliyeti 12 TL olacaktır. Buna göre aşağıdaki tablo hazırlanmalıdır.

Açıklama

Alım Adedi

Birim Fiyat (TL)

Dönem Başı

5.000

10

1.alım

8.000

11

2.alım

17.000

12

2.Alım miktarı aşağıdaki gibi hesaplanmıştır.

2.Alım KDV’siz maliyeti 224.4000/1,10=204.000 TL’dir

Alım miktarı 204.000 TL/12 TL=17.000 adet

İki alım toplamı 25.000 adet ve 2.alım toplamı 17.000 adet ise 1.alım toplamı 8.000 adet olacaktır.

Stoklar LİFO’ya göre değerlendirildiğinde 28.000 adet satış en son alımdan itibaren hesaplanacaktır,

2.alım 17.000 adet x 12 TL           = 204.000 TL

1.alım 8.000 adet x 11 TL             =  88.000 TL

Dönem Başı 3.000 adet x 10 TL     =  30.000 TL

                                                 322.000 TL

Satış Tutarı = Satış Maliyeti x Kar Marjı

                    = 322.000 TL x1,10

                   = 354.000 TL

Buna göre “B” seçeneği doğru cevaptır.

CEVAP B


2. yukarıdaki bilgilere göre, dönem sonunda satılan Ticari mallar maliyeti tutarı kaç TL’dir?

A) 281.000  

B) 308.000 

C) 322.000 

D) 342.000 

E) 376.000

ÇÖZÜMLEME:

Soruda dikkat edilmesi gereken satış iadesinin maliyetidir. Bu maliyet aşağıdaki gibi hesaplanmalıdır,

Toplam satış 28.000 adet olmasına rağmen satıştan iade edilen miktar 4.000 adet ise gerçek satış tutarı 24.000 adettir. 24.000 âdetin çıkışı ise aşağıdaki gibi olmalıdır;

Açıklama                              Alım                           Satış                     Kalan  

D. başı                                 5.000                           —                       5.000

1. alım                                 8.000                         7.000                    1.000

2. alım                               17.000                       17.000                       —

LIFO yönteminde satış en son alımından çıkarılacağına göre 24.000 adetlik satış sonrası kalan miktarlar tablodaki gibi olacaktır. 4.000 adet iadenin maliyeti ise;

1.Alım Kalan            1.000 adet x 11 TL = 11.000 TL

Dönem Başı            3.000 adet x 10 TL = 30.000 TL 

Toplam iade maliyeti                             = 41.000 TL

 

Satışın Maliyeti                   =  322.000 TL

Satış İadelerinin Maliyeti      =  41.000

Dönem Sonu SMM                = 281.000 TL

3. Yukarıdaki bilgilere göre, işletmenin elde ettiği brüt karı kaç TL’dir?

A) 42.240     

B) 32.200      

C) 31.600   

D) 26.620      

E) 22.600

ÇÖZÜM:

İade alınan malın tutarı aşağıdaki gibi bulunur  

=354.200 TL / 28.000 adet x 4.000 adet

         = 50.600 TL  

28.000 adet mal 354.200 TL’ye satıldığına göre birim satış fiyatı (354.200 TL /28.000 adet) 12,65 TL adettir. Bu durumda iade alınan malın tutarı (12,65 TL x4.000 adet) 50.600 TL olacaktır.

Satışlar                                354.200

Satıştan İadeler (-)               50.600

Net Satışlar                         303.600

SMM (-)                               281.000

Bürüt Satış Karı                    22.600

CEVAP E


Stoklar grubunda yer alan hesaplar aşağıdaki gibidir;

150 İlk Madde ve Malzeme

151 Yarı Mamuller – Üretim

152 Mamuller

153 Ticari Mallar

157 Diğer Stoklar

158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)

159 Verilen Sipariş Avansları


<<<<< Muhasebe Tek Düzen Hesap Planı, İşleyişi, Örnekleri ve Açıklamaları >>>>>


 

Sitemizdeki Diğer İçerikler

Paylaş

Bu Yazıya Toplam 1 Yorum Yapılmış

İsminiz

E-Posta Adresiniz

Şehir

Genel Muhasebe Dersi Tek Düzen Hesap Planı ve Açıklamaları :Muhasebe Dersleri Yazılı Soruları, Monografiler, Hesaplar - orhan-hoca.site/genel-muhasebe-dersi-tek-duzen-hesap-plani-ve-aciklamalari.html
13 Temmuz 2014 - 08:52

[…] 138 Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabı 137 Diğer Alacak Senetleri Reeskontu Hesabı (-) 15 Stoklar MuhasebeHesap Grubu 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabı 135 Personelden Alacaklar Hesabı 133 Bağlı […]

DMCA.com Protection Status